|
| ||||||||||||||||||||
عملیات توکلنا علیالله مجموعهای از عملیاتهای تهاجمی ارتش عراق در ماههای پایانی جنگ عراق با ایران بود که در سال ۱۳۶۷ اجرا شد. این عملیاتها با هدف بازپسگیری مناطق از دسترفته عراق، انهدام نیروهای ایرانی و تغییر موازنه جنگ به سود بغداد انجام گرفت. سلسله عملیاتهای توکلنا علیالله شامل چند نبرد مهم در جبهههای مختلف بود که از جمله آنها میتوان به نبرد دوم فاو، نبرد دریاچههای پرورش ماهی، نبرد جزایر مجنون، نبرد دهلران و نبرد قصر شیرین اشاره کرد. ارتش عراق در این عملیاتها با استفاده گسترده از یگانهای زرهی، گارد ریاست جمهوری و سلاحهای شیمیایی توانست بخش قابل توجهی از مناطق از دسترفته خود را بازپس بگیرد. موفقیت سریع عراق در بازپسگیری شبهجزیره فاو که در عملیات والفجر ۸ به تصرف ایران درآمده بود، زمینهساز گسترش حملات در سایر جبههها شد. ۱ - پیشینه[ویرایش]پس از چند سال نبرد فرسایشی و از دست رفتن بخشهایی از خاک عراق در عملیاتهای ایران، از جمله تصرف فاو در سال ۱۳۶۴، فرماندهان عراقی در سال ۱۳۶۷ تصمیم گرفتند با اجرای مجموعهای از عملیاتهای گسترده، ابتکار عمل را در جبههها به دست بگیرند. در همین راستا ارتش عراق با بازسازی و تقویت نیروهای خود، بهویژه گارد ریاست جمهوری، طرحی برای بازپسگیری مناطق اشغالشده و وارد کردن ضربه نهایی به نیروهای ایرانی تدوین کرد. این طرح با عنوان عملیات توکلنا علیالله اجرا شد. ۲ - عملیاتها و محورهای اصلی[ویرایش]سلسله عملیاتهای توکلنا علیالله در چند محور مختلف جبهه اجرا شد که مهمترین آنها عبارت بودند از: نبرد دوم فاو: بازپسگیری شبهجزیره فاو از نیروهای ایرانی نبرد دریاچههای پرورش ماهی در شرق بصره نبرد جزایر مجنون در هورالهویزه نبرد دهلران در جبهه میانی نبرد قصر شیرین در جبهه غربی هدف اصلی این عملیاتها، بازپسگیری مناطق استراتژیک و وارد کردن تلفات سنگین به نیروهای ایرانی بود. ۳ - شرایط جبههها در تیر ۱۳۶۷[ویرایش]تیرماه ۱۳۶۷ یکی از بحرانیترین مقاطع جنگ عراق با ایران محسوب میشود. در این زمان ارتش عراق با استفاده از حملات گسترده زرهی، پشتیبانی توپخانه سنگین و بهکارگیری سلاحهای شیمیایی در چند محور به مواضع ایران حمله کرد. در این دوره، جبهههای ایران با فشار شدید نظامی مواجه شدند و برخی مناطق که در سالهای قبل آزاد شده بودند، دوباره به تصرف عراق درآمدند. ۴ - رویدادهای مهم تیر ۱۳۶۷[ویرایش]حمله به جزایر مجنون : در ۴ تیر ۱۳۶۷ ارتش عراق با استفاده از سپاه هفتم و گارد ریاست جمهوری و با بهکارگیری سلاحهای شیمیایی به جزایر مجنون و منطقه جفیر حمله کرد. در نتیجه این حمله، مناطق آزادشده در عملیات خیبر و عملیات بدر دوباره به کنترل عراق درآمد. سرنگونی هواپیمای مسافربری ایران : در ۱۲ تیر ۱۳۶۷ ناو جنگی ایالات متحده آمریکا در خلیج فارس هواپیمای مسافربری پرواز ۶۵۵ ایرانایر را هدف قرار داد. در این حادثه ۲۹۰ مسافر غیرنظامی شهید شدند. حمله به محور شرهانی و فکه : در ۲۱ تیر ۱۳۶۷ ارتش عراق با سپاه چهارم و گارد ریاست جمهوری و با شرکت حدود ۹ لشکر به مناطق شرهانی، عینخوش، فکه و منطقه عملیاتی فتحالمبین حمله کرد. در این عملیات هزاران نفر از نیروهای ایرانی اسیر شدند و شهر دهلران در مدت کوتاهی به تصرف عراق درآمد. عقبنشینی از حلبچه : در ۲۲ تیر ۱۳۶۷ نیروهای ایرانی از منطقه حلبچه عقبنشینی کردند. سقوط مهران : در ۲۵ تیر ۱۳۶۷ منطقه عملیاتی کربلای ۱ و شهر مهران به تصرف ارتش عراق درآمد. پذیرش قطعنامه ۵۹۸ : در ۲۷ تیر ۱۳۶۷ جمهوری اسلامی ایران طی نامهای به خاویر پرز دکوئیار دبیرکل سازمان ملل متحد، بهطور رسمی قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت را پذیرفت. با این حال درگیریها در جبههها ادامه یافت. ادامه حملات عراق : در ۳۰ تیر ۱۳۶۷ ارتش عراق مرحلهای از عملیات توکلنا علیالله را با هدف انهدام نیروهای ایرانی در جبهه جنوب آغاز کرد. نیروهای عراقی در این عملیات تا حدود ۲۵ کیلومتری خرمشهر پیشروی کردند و در فاصله پنج کیلومتری قرارگاه کربلا مستقر شدند. در همان روز روحالله خمینی با صدور پیامی از نیروهای رزمنده خواست که با حضور گسترده در جبههها در برابر حملات عراق مقاومت کنند. پیشروی به سوی اهواز : در ۳۱ تیر ۱۳۶۷ نیروهای عراقی از محورهای کوشک و سهراه حسینیه با استفاده از صدها تانک و نفربر به سمت اهواز و خرمشهر پیشروی کردند و تا نزدیکی اهواز رسیدند. با فرا رسیدن شب، نیروهای عراقی به مواضع مرزی بازگشتند تا حمله را در روز بعد ادامه دهند. ۵ - نتایج[ویرایش]سلسله عملیاتهای توکلنا علیالله موجب شد: عراق بسیاری از مناطق از دسترفته در سالهای قبل را بازپس بگیرد. فشار نظامی شدیدی بر نیروهای ایرانی وارد شود. توازن قوا در ماههای پایانی جنگ به سود عراق تغییر کند. این عملیاتها از جمله عواملی بودند که در کنار شرایط سیاسی و نظامی، به پایان جنگ عراق با ایران در سال ۱۳۶۷ منجر شدند. ردههای این صفحه : عملیات های نظامی جنگ عراق با ایران
|
||||||||||||||||||||
