|
| ||||||||||||||||||||||
عملیات کربلای ۷ عملیات آفندی نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران در دوران جنگ تحمیلی بود که در اسفند ۱۳۶۵ با هدف بازپسگیری ارتفاعات استراتژیک منطقه حاج عمران در عمق خاک عراق به اجرا درآمد. این عملیات که تحت هدایت لشکر ۶۴ پیاده ارومیه انجام شد، نمونهای شاخص از نبردهای موفق ارتش در شرایط دشوار کوهستانی و جوی است. ۱ - زمینه و ضرورتهای عملیات[ویرایش]در جریان راهبرد دفاع متحرک ارتش عراق، رژیم بعث توانسته بود ارتفاعات راهبردی «گردمند» و قله «۲۵۱۹» (معروف به سلطانالجبال) را که پیشتر در عملیات والفجر ۲ آزاد شده بود، تصرف کند. با وجود تلاشها در عملیات کربلای ۲، این ارتفاعات همچنان در اشغال باقی مانده بودند. با به بنبست رسیدن عملیاتهای جنوب و غرب، ضرورت بازپسگیری این ارتفاعات برای کاهش فشار بر مناطق دیگر، قطع محورهای ارتباطی دشمن و تلافی حملات ناجوانمردانه عراق به مناطق مسکونی ایران و استفاده از سلاحهای شیمیایی، به یکی از اولویتهای اصلی ارتش تبدیل شد. ۲ - ویژگیهای منطقه عملیاتی[ویرایش]منطقه حاج عمران در غرب پیرانشهر، منطقهای کوهستانی و صعبالعبور در امتداد رشتهکوههای آرارات است. ویژگیهای این منطقه عبارتند از: عارضه حیاتی ۲۵۱۹: تسلط بر این قله، امکان دید و تیر مستقیم بر شهرهای چومان مصطفی، ممیخلان، ناوپردان، رایات، دربند و پادگان حاج عمران را فراهم میکرد. موانع طبیعی: درههای عمیق، شکافها و ارتفاعات برفگیر که مانع استفاده از یگانهای زرهی کلاسیک دشمن میشد و جنگ را به نبردهای پیادهمحور سوق میداد. ۳ - سازمان رزم و فرماندهی[ویرایش]این عملیات تحت فرماندهی مستقیم و مدبرانه سرتیپ غضنفر آذرفر اجرا شد. استفاده از «یگان جنگاوران» (متشکل از داوطلبان و حتی نیروهای تنبیهی که با مدیریت و شخصیت کاریزماتیک وی به رزمندگان خطشکن تبدیل شدند) از نقاط قوت مدیریتی این عملیات بود. نیروهای عملکننده: گردانهای پیاده و تکاور لشکر ۶۴ ارومیه، تیپ ۳ جنگاوران. پشتیبانی: سه تیم آتش هوانیروز (۲۰ فروند بالگرد)، گردانهای توپخانه لشکری و مهندسی رزمی (گردان ۴۰۷ مهندسی و جهاد قم). یگانهای دشمن : ارتش عراق با استفاده از توان تیپهای پیاده لشکر ۲۳ (سپاه پنجم)، تیپهای ۹۳، ۹۶، ۶۰۴ و گردانهای کماندویی و زرهی مستقر در منطقه، دفاعی مستحکم ایجاد کرده بود. ۴ - شرح عملیات[ویرایش]عملیات در ساعت ۲۴:۰۰ روز ۱۲ اسفند ۱۳۶۵ با رمز «یا مولای متقیان علیه السلام» آغاز شد. مرحله اول: با عبور از موانع مینگذاری شده و سیمهای خاردار در شرایط کولاک و سرمای شدید (۲۰ درجه زیر صفر)، نیروهای تکاور به مواضع دشمن یورش بردند. مرحله دوم: با تصرف قلههای ۲۵۱۹ و گردمند، پاتکهای سنگین و متوالی دشمن (۹ پاتک اصلی) با آتش پرحجم توپخانه و مقاومت جانانه رزمندگان ارتش سرکوب شد. مرحله پایانی: در ۱۹ اسفند ۱۳۶۵، با یورش نهایی به باقیمانده نیروهای دشمن در تپه شهدا، اهداف نهایی تثبیت شد. ۵ - نقش هوانیروز و مهندسی رزمی[ویرایش]هوانیروز: با ثبت ۵۴۱ ساعت پرواز، ۱۵۶۰ رزمنده را ترابری کرد، ۱۰۵ تن بار (مهمات و تدارکات) را حمل نمود و ۴۴۹ مجروح را از مرتفعترین قلههای برفی تخلیه کرد. مهندسی رزمی: با حرکت بلدوزرها در کنار نیروهای پیاده زیر آتش سنگین دشمن، در کمترین زمان ممکن جادههای دسترسی به ارتفاعات تصرف شده را احداث کرد که نقشی حیاتی در حفظ و تحکیم مواضع داشت. ۶ - نتایج و دستاوردها[ویرایش]این عملیات به عنوان یکی از درخشانترین بخشهای کارنامه ارتش جمهوری اسلامی ایران ثبت شد: آزادسازی: ۵۰ کیلومتر مربع از خاک عراق شامل ارتفاعات ۲۵۱۹، گردمند، تپه سرخی و یال کلهاسبی. تلفات دشمن: بیش از ۳۰۰۰ کشته و زخمی و ۲۸۹ اسیر (از جمله چندین گردان پیاده، زرهی و کماندویی). انهدام: ۹۰ تانک، ۱۵۰ خودرو، ۶۰ عراده توپ، ۵ انبار مهمات. غنایم: مقادیر زیادی سلاحهای سبک و سنگین که توان رزمی دشمن را در منطقه به شدت کاهش داد. ۷ - تحلیل علل پیروزی[ویرایش]طبق تحلیلهای نظامی (از جمله گزارش سرتیپ ۲ علی عبدی بسطامی)، پیروزی در عملیات کربلای ۷ حاصل ترکیبی از عوامل زیر بود: غافلگیری تاکتیکی: استفاده از شرایط جوی بسیار نامساعد (که دشمن تصور میکرد عملیات در آن غیرممکن است). فرماندهی و رهبری: نقش مستقیم فرماندهان در خط مقدم. آموزش کوهستان: توانایی تحرک و رزم در برف و ارتفاعات برای نیروهای پیاده ایران. هماهنگی آتش و مانور: پشتیبانی دقیق توپخانه و هوانیروز از یگانهای پیاده. روحیه تهاجم: تداوم نبرد شبانه و تنبهتن که برتری روانی را به نیروهای ایرانی منتقل کرد ردههای این صفحه : عملیات های نظامی جنگ عراق با ایران
|
||||||||||||||||||||||
