|
| ||||||||||||||||||||
عملیات کربلای ۸ یکی از عملیاتهای نیروهای مسلح ایران در خلال جنگ عراق با ایران بود که در ۱۸ فروردین ۱۳۶۶ با رمز «یا صاحبالزمان» در منطقه شرق بصره و غرب شلمچه آغاز شد. این عملیات توسط نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و با فرماندهی قرارگاههای کربلا و قدس اجرا شد. هدف اصلی عملیات، تثبیت و تکمیل دستاوردهای عملیات کربلای ۵، تأمین کانال زوجی و تهدید مواضع عراق در شرق بصره بود. ۱ - پیشزمینه[ویرایش]پس از عملیات کربلای ۵ و تصرف بخشهایی از منطقه شلمچه، نیروهای ایرانی تلاش کردند با اجرای عملیاتهای تکمیلی، مواضع خود را تثبیت کرده و مانع بازسازی خطوط دفاعی عراق شوند. عملیات کربلای ۸ در ادامه این راهبرد و همچنین در واکنش به حملات عراق به تأسیسات اقتصادی ایران و ناامن کردن خلیج فارس طراحی شد. قرارگاه خاتمالانبیاء اعلام کرد هدف عملیات، پاسخ به «شرارتهای اخیر دشمن» و ایجاد فشار مستمر بر ارتش عراق در جبهه جنوب است. ۲ - اهداف عملیات[ویرایش]مهمترین اهداف عملیات عبارت بود از: تأمین کانال زوجی ؛ تصرف خطوط دفاعی حمزه و توحید ؛ تکمیل و تحکیم مواضع بهدستآمده در عملیات کربلای ۵ ؛ انهدام نیروهای دشمن ؛ تجزیه آتش و تمرکز نیروهای عراق در شرق بصره ؛ تهدید شهر بصره و خطوط پشتیبانی عراق ۳ - منطقه عملیات[ویرایش]عملیات در منطقه شرق بصره، غرب شلمچه و حدفاصل کانال ماهی تا جاده شلمچه تنومه انجام شد. بخشی از عملیات نیز در شمال آبگرفتگی بوبیان و شرق کانال پرورش ماهی صورت گرفت. ۴ - سازمان رزم[ویرایش]قرارگاه قدس : قرارگاه قدس مأمور اجرای عملیات در محور شمال آبگرفتگی بوبیان بود و یگانهای زیر را در اختیار داشت: تیپ ۱۸ الغدیر ؛ لشکر ۲۱ امام رضا ؛ تیپ ۳۲ انصارالحسین قرارگاه کربلا : قرارگاه کربلا محور اصلی عملیات را هدایت میکرد و یگانهای زیر تحت امر آن بودند: لشکر ۱۹ فجر ؛ لشکر ۱۰ سیدالشهدا ؛ لشکر ۲۵ کربلا ؛ لشکر ۳۳ المهدی ؛ لشکر ۳۱ عاشورا ۵ - آغاز عملیات[ویرایش]عملیات در ساعت ۲:۰۵ بامداد ۱۸ فروردین ۱۳۶۶ آغاز شد. لشکر ۱۹ فجر بهدلیل هوشیاری دشمن، حمله را زودتر از زمان مقرر آغاز کرد. با شروع عملیات، درگیری سنگینی در خطوط مقدم شکل گرفت و عراق بهسرعت اقدام به مینریزی گسترده در مقابل مواضع خود کرد. نیروهای ایرانی موفق شدند در ساعات اولیه بخشی از مواضع عراق را تصرف کنند و برخی یگانها با یکدیگر الحاق نمایند. با این حال، مقاومت شدید عراق و حجم بالای آتش توپخانه و زرهی مانع تحقق کامل اهداف اولیه شد. ۶ - مراحل عملیات[ویرایش]۶.۱ - مرحله اولدر مرحله نخست، نیروهای ایرانی موفق شدند بخشهایی از خطوط دفاعی عراق را تصرف کنند. لشکر ۱۹ فجر توانست مواضع خود را تثبیت کند و با یگانهای مجاور الحاق نماید. لشکر ۲۵ کربلا نیز در جناح راست پیشروی کرد، اما در جناح چپ با مقاومت شدید عراق روبهرو شد. ۶.۲ - مرحله دومدر مرحله دوم، تلاش اصلی نیروهای ایرانی صرف مقابله با پاتکهای سنگین عراق شد. بهدلیل فشار شدید دشمن، پیشروی جدیدی صورت نگرفت و خطوط موجود حفظ شد. ۶.۳ - مرحله سوممرحله سوم عملیات در ۲۰ فروردین ۱۳۶۶ آغاز شد. لشکر ۲۷ حضرت رسول برای تأمین جناح چپ وارد عمل شد و موفق گردید ضمن پاکسازی منطقه، حدود ۵۰۰ نفر از نیروهای عراقی را کشته و ۱۰۰ نفر را اسیر کند. در این مرحله نیروهای ایرانی موفق شدند خط دفاعی «حمزه» (خط ۱۰۰۰) را در حدفاصل جاده تعاون تا ضلع غربی کانال پرورش ماهی تصرف کنند. ۷ - پاتکهای عراق[ویرایش]ارتش عراق پس از غافلگیری اولیه، پاتکهای سنگینی را با استفاده از تیپهای پیاده، زرهی و گارد ریاست جمهوری عراق آغاز کرد. این حملات با پشتیبانی شدید توپخانه، هلیکوپتر و نیروی هوایی عراق همراه بود. در برخی محورها نبرد به جنگ تنبهتن کشیده شد و راویان جنگ از شدت بیسابقه آتش دشمن در منطقه یاد کردهاند. ۸ - استفاده عراق از سلاح شیمیایی[ویرایش]در جریان عملیات کربلای ۸، عراق بارها از سلاح شیمیایی استفاده کرد. بنا بر گزارشها، بین ۱۸ تا ۲۱ فروردین ۱۳۶۶ دستکم شش حمله شیمیایی گسترده در منطقه انجام شد. بر اساس گزارش کارشناسان سازمان ملل، عراق در این عملیات از گاز خردل و احتمالاً عوامل عصبی استفاده کرده بود. این حملات موجب شهادت و مجروح شدن دهها رزمنده ایرانی شد. ۹ - پایان عملیات[ویرایش]از بامداد ۲۲ فروردین ۱۳۶۶ عراق با اجرای حملات گسترده زرهی، توپخانهای و شیمیایی تلاش وسیعی برای بازپسگیری مناطق ازدسترفته آغاز کرد. بهدلیل فرسودگی نیروهای ایرانی، کاهش نیروهای خط مقدم و قطع مسیرهای تدارکاتی، ارتش عراق موفق شد بیشتر مناطق تصرفشده را بازپس بگیرد. در نهایت عملیات پس از چهار شبانهروز نبرد سنگین پایان یافت. ۱۰ - نتایج عملیات[ویرایش]بر اساس گزارشهای ایرانی، نتایج عملیات شامل موارد زیر بود: انهدام دهها دستگاه تانک و نفربر عراق ؛ وارد آمدن تلفات سنگین به یگانهای گارد ریاست جمهوری و نیروهای ویژه عراق ؛ کشته و زخمی شدن هزاران نیروی عراقی ؛ اسارت شماری از نیروهای ارتش عراق ؛ تثبیت موقت برخی مواضع در شرق بصره ؛ جلوگیری از بازسازی سریع خطوط دفاعی عراق پس از کربلای ۵ ۱۱ - بازتابها[ویرایش]عملیات کربلای ۸ بازتاب گستردهای در رسانههای خارجی داشت. برخی رسانهها این عملیات را نشانه ادامه فشار ایران بر بصره و ضعف روحی ارتش عراق دانستند. عراق نیز بهصورت رسمی از دست دادن بخشی از مواضع خود در شرق بصره خبر داد. ردههای این صفحه : شهدای عملیات کربلای هشت (استان مازندران) | عملیات های نظامی جنگ عراق با ایران
|
||||||||||||||||||||
