تسبیحات حضرت زهرا
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
«تسبیحات حضرت زهرا» ذکری شریف شامل ۳۴ بار «الله اکبر»، ۳۳ بار «الحمدلله» و ۳۳ بار «سبحان الله» است که بنابر روایات،
پیامبر اکرم آن را به دختر گرامی خود آموخت. این ذکر از تعقیبات مؤکد نماز در منابع شیعه است و روایات متعددی درباره آثار معنوی و فضیلت آن نقل شده است.
[ویرایش]
بر اساس روایتی از
امام علی،
حضرت فاطمه بهدلیل سختی و سنگینی کارهای منزل از پیامبر درخواست خادمی کرد تا در امور روزانه یاریاش کند؛ اما پیامبر بهجای خادم، این تسبیحات را به ایشان آموخت و فرمود که این ذکر از خادم برای تو بهتر است. انتساب این ذکر به حضرت زهرا ناشی از همین رخداد است. در منابع تاریخی آمده است که حضرت فاطمه در ابتدا رشتهای از پشم تابید و به تعداد اذکار آن گره زد و با آن ذکر میگفت؛ اما پس از شهادت
حمزة بن عبدالمطلب، عموی پیامبر، از تربت قبر او تسبیح ساخت و با آن ذکر میگفت و مردم نیز از این اقدام پیروی کردند. پس از
واقعهٔ کربلا و شهادت
امام حسین نیز ساخت تسبیح از تربت کربلا رواج یافت. به اعتقاد متفکرانی چون استاد
مرتضی مطهری، این اقدام حضرت زهرا نشاندهندهٔ تکریم جایگاه رفیع
شهید است.
[ویرایش]
گفتن تسبیحات حضرت زهرا پس از نمازهای واجب و مستحب مستحب است، و بر مداومت آن پس از نماز صبح تأکید ویژهای شده است که مهمترین شرایط و احکام آن شامل مواردی چند است: رعایت ترتیب و تعداد؛ نخست ۳۴ بار اللهاکبر، سپس ۳۳ بار الحمدلله و پس از آن ۳۳ بار سبحانالله (اگرچه جابهجایی سبحانالله و الحمدلله جایز است، ترتیب نخست افضل است). همراه با رعایت پیوستگی و فاصله نینداختن میان اذکار (موالات)، حضور قلب و توجه معنوی در هنگام ذکر، پیوستگی به نماز با آغاز کردن تسبیح بلافاصله پس از پایان نماز و پیش از برهم زدن حالت سجاده و پرداختن به کاری دیگر، بنا گذاشتن بر تعداد کمتر در صورت بروز شک در شمارش اذکار، و ختم ذکر با گفتن یک بار «لا اله الا الله» در پایان تسبیحات.
[ویرایش]
در روایات معصومان بر مداومت بر این تسبیحات تأکید فراوانی شده است؛ از جمله آنکه
امام صادق فرموده است که ما کودکان خود را همانگونه که به نماز امر میکنیم، به گفتن این تسبیحات نیز فرمان میدهیم و هر کس بر آن مداومت ورزد، دچار تیرهبختی نخواهد شد؛ و نیز از
امام باقر نقل شده است که این ذکر در میزان عمل معادل هزار رکعت نماز مستحبی در هر روز بوده، موجب خشنودی خداوند و دوری شیطان میگردد؛ چنانکه در تفاسیر روایی نیز تسبیحات حضرت زهرا مصداق بارز «ذکر کثیر» (یاد بسیار خدا) معرفی شده و خواندن آن پیش از خواب نیز در روایات توصیه شده است.