بشر بن حویطر قانصی
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
بشر بن حویط قانصی؛ (همچنین شناخته شده با نامهای بشر بن سوط، بشر بن خوط و بشر بن حویطر) از جمله سپاهیان عمر بن سعد در
واقعه کربلا در سال ۶۱ هجری قمری بود که در منابع تاریخی و مقاتل به عنوان یکی از عاملان اصلی شهادت برخی از فرزندان و اصحاب اهلبیت شناخته میشود. وی در نهایت در سال ۶۶ هجری قمری و در جریان
قیام مختار ثقفی به سزای اعمال خود رسید.
[ویرایش]
در منابع تاریخی و انساب، نام وی به صورتهای گوناگونی ذکر شده که ناشی از اختلاف در ضبط نسخههای کهن است. از جمله این نامها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
ابی اسماء بشر بن سوط قانصی
بشر بن سوط الهمدانی
بشر بن حویطر قانصی (قایضی)
بشر بن حوط القایضی (بشر بن خوط)
محققان احتمال دادهاند که تمامی این اسامی به یک فرد واحد اشاره دارند که از نیروهای تحت امر
عمر بن سعد در کربلا بوده است.
[ویرایش]
بشر بن حویط قانصی از جمله کسانی بود که در کربلا دستش به خون شهدای
بنیهاشم آلوده شد. منابع تاریخی نقش او را در موارد زیر تصریح کردهاند:
جعفر بن عقیل، برادر
مسلم بن عقیل و فرزند خوصاء (امالثغر) دختر عامر از طایفه بنیکلاب، در روز عاشورا پس از مبارزهای دلاورانه و کشتن عدهای از دشمنان، به شهادت رسید. اگرچه در برخی مقاتل اختلافنظرهایی درباره هویت قاتل او وجود دارد، اما اکثر گزارشهای معتبر، بشر بن حویط (بشر بن خوط) را قاتل وی معرفی میکنند. در
زیارت ناحیه مقدسه نیز بر او سلام فرستاده شده و قاتلش لعن شده است: «السَّلامُ عَلَى جَعْفَرِ بْنِ عَقِیلٍ لَعَنَ اللَّهُ قَاتِلَهُ وَ رَامِیَهُ بِشْرَ بْنَ خُوطٍ الْهَمْدَانِیَّ»
ابنشهرآشوب در کتاب خود آورده است که
عبیدالله، فرزند عبدالله بن جعفر طیار، پس از شهادت برادرش
عون بن عبدالله، با اذن امام حسین به میدان نبرد رفت و پس از نبردی شجاعانه، به دست بشر بن حویط قانصی به شهادت رسید. برخی منابع احتمال دادهاند که او همان «بشر بن سوط قابضی» باشد.
بشر بن حویط در شهادت
عبدالرحمن فرزند عقیل نیز نقش مستقیم داشت. گزارشها حاکی از آن است که او با همدستی فردی به نام «عثمان بن خالد جهنی»، این حضرت را به شهادت رسانده و پس از آن، لباسهای ایشان را غارت کردند.
[ویرایش]
پس از شهادت امام حسین و یارانش، زمانی که
مختار ثقفی در سال ۶۶ هجری قمری در کوفه به خونخواهی شهدا قیام کرد، به دنبال مسببان واقعه عاشورا فرستاد.
عبدالله بن کامل، از نیروهای تحت امر مختار، مأموریت یافت تا بشر بن حویط و همدستش
عثمان بن خالد را دستگیر کند. ابنکامل با عدهای از یارانش هنگام نماز عصر به نزدیکی مسجدی در قبیله «
بنیدهمان» رفت و به اهالی آن قبیله گفت: «این دو نفر را برای من بیاورید که اگر اینکار نشود گناه همه قبیلهتان از روز خلقت تا قیامت بر گردن من باشد که شما را نکشم.» اهالی قبیله از او مهلت خواستند تا آنان را بیابند. سرانجام گروهی از سواران، بشر بن حویط و عثمان بن خالد را در «جبانه کوفه» (میدان یا قبرستان کوفه) در حالی که قصد فرار به سمت منطقه جزیره (شمال عراق) را داشتند، دستگیر کرده و نزد ابنکامل بردند. ابنکامل به دستور مختار ثقفی، گردن بشر بن حویط و عثمان بن خالد را زد و اجساد آنان را در آتش سوزاند.
