|
| ||||||||||||||||||||
عملیات والفجر ۵ یکی از عملیاتهای نظامی محدود و ایذایی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در جریان جنگ عراق علیه ایران بود. این عملیات در ساعت ۲۴ روز ۲۷ بهمن ۱۳۶۲ با رمز «یا زهرا سلام الله علیها» در منطقه کوهستانی چنگوله، حد فاصل شهرهای مهران و دهلران، به فرماندهی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی آغاز شد. ۱ - اهداف عملیات[ویرایش]طراحی این عملیات با رویکردی استراتژیک در آستانه عملیات خیبر صورت گرفت. اهداف اصلی آن عبارت بودند از: عملیات فریب: انحراف تمرکز ارتش عراق از جبهه جنوب (منطقه هورالهویزه) و جلوگیری از اعزام نیروهای کمکی دشمن به آن منطقه. آزادسازی مناطق اشغالی: بازپسگیری ارتفاعات استراتژیک منطقه چنگوله و بخشهایی از خاک ایران که هنوز در اشغال ارتش عراق بود. اختلال در تدارکات دشمن: مسدود کردن و تسلط بر جاده استراتژیک بدر - طیب که یکی از شریانهای حیاتی تدارکاتی ارتش عراق در غرب کشور بود. فرسایش توان دشمن: ضربه زدن به یگانهای زرهی و کوهستانی ارتش عراق برای کاهش توان رزمی آنها. ۲ - شرح عملیات[ویرایش]این عملیات تحت هدایت قرارگاه خاتمالانبیاء و با بهرهگیری از ۱۵ گردان پیاده در ۴ محور اصلی طراحی و در دو مرحله اجرا شد. مرحله اول : در ساعات ابتدایی عملیات، رزمندگان اسلام با عبور از میدانهای مین و موانع ایذایی، موفق شدند بلندیهای پیزولی، آزادخان کشته و تنگه چنگوله را آزاد کنند. در این مرحله، دهها کیلومتر مربع از خاک ایران آزاد شد و نیروهای ایرانی بر جاده مهم بدر-طیب مسلط شدند. مرحله دوم : در ادامه عملیات، نیروهای ایرانی با پیشروی در عمق خاک عراق، مواضع خود را تثبیت کردند. رزمندگان با استقرار در ۳۵ کیلومتری بزرگراه بغداد-بصره، فشار بیشتری بر سیستم تدارکاتی ارتش عراق وارد ساختند. دشمن با انجام شش پاتک سنگین تلاش کرد مواضع از دست رفته را بازپس گیرد، اما با مقاومت نیروهای ایرانی و اجرای آتش سنگین توپخانه، پاتکها دفع و دشمن مجبور به عقبنشینی شد. ۳ - دستاوردها و نتایج[ویرایش]این عملیات منجر به تغییرات مهمی در موازنه منطقه شد: وسعت مناطق آزاد شده: مجموعاً ۱۱۰ کیلومتر مربع، شامل ارتفاعات استراتژیک (پیزولی، تنگه چنگوله، تونل، چغاعسکر، عباس عظیم، تقیمرده و بند پیرعلی)، پاسگاههای مرزی (عین عبد، طارق و الرباغی) و چندین شهرک و روستا از جمله «یک سایه» و «آل یاسین». تلفات دشمن: بیش از ۳۶۰۰ نفر از نیروهای ارتش عراق کشته یا زخمی شدند و ۱۷۰ نفر به اسارت درآمدند. یگانهای منهدم شده: تیپ ۴ گارد مرزی (بازسازی شده)، یک واحد کماندویی، تیپ ۴ کوهستانی و بیش از ۵۰ درصد از تیپ ۵۰ زرهی لشکر ۱۲ عراق منهدم گردید. غنائم و انهدام تجهیزات: انهدام ۴۰ دستگاه تانک و نفربر، دو فروند بالگرد، ده انبار مهمات و مقادیر قابل توجهی سلاح سبک و نیمهسنگین. همچنین تعداد زیادی تانک، نفربر و خودروی نظامی به غنیمت نیروهای ایرانی درآمد. ۴ - تحلیل استراتژیک[ویرایش]عملیات والفجر ۵ از نظر نظامی، الگوی موفقی از ترکیب نبردهای کلاسیک و نامنظم در شرایط جغرافیایی دشوار کوهستانی بود. اگرچه این نبرد در ابعاد وسیع به مانند عملیاتهای بزرگی چون خیبر یا والفجر ۸ نبود، اما نقش کلیدی در فرسایش توان ارتش عراق، مشغول نگه داشتن یگانهای دشمن در جبهه میانی و موفقیت استراتژی ایران در ایجاد جبهههای متعدد برای سردرگمی فرماندهی عراق ایفا کرد. این عملیات به عنوان یکی از نقاط عطف دفاع مقدس، موجب تقویت روحیه نیروهای داخلی و تغییر معادلات نظامی در محور مهران-دهلران شد. ردههای این صفحه : عملیات های نظامی جنگ عراق با ایران
|
||||||||||||||||||||
