• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 
عملیات نصر سه
بخشی از جنگ عراق با ایران
نام عملیات عملیات نصر ۳
رمز عملیات یا علی‌بن‌ ابی‌طالب
فرمانده عملیات نیروی زمینی ارتش
منطقه عملیات زبیدات‌ (جنوب‌ دهلران‌)
زمان عملیات ۲۷ خرداد ۱۳۶۶
نوع عملیات محدود / تهاجمی
زمان سال هفتم جنگ تحمیلی
اهداف عملیات پیروزی قطعی ایران

عملیات نصر ۳ یکی از عملیات‌های محدود تهاجمی ایران در جریان جنگ عراق با ایران بود که در ۲۷ خرداد ۱۳۶۶ در منطقه نهر عنبر در محور زبیدات، شمال فکه اجرا شد. این عملیات به فرماندهی نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران و با مشارکت لشکر ۲۱ حمزه و همکاری نیروهای ژاندارمری جمهوری اسلامی ایران انجام گرفت. هدف اصلی عملیات برهم زدن آرایش نیروهای عراقی، انهدام یگان‌های مستقر در منطقه و تصرف چند ارتفاع مهم مرزی بود. عملیات نصر ۳ هم‌زمان با عملیات فتح ۶ در شمال عراق اجرا شد.


۱ - پیش‌زمینه

[ویرایش]

در سال ۱۳۶۶ جنگ عراق با ایران وارد مرحله‌ای شده بود که خطوط جبهه در بسیاری از مناطق تثبیت شده بودند. در این شرایط، نیروهای ایرانی برای حفظ فشار بر ارتش عراق و جلوگیری از تمرکز قوای آن در جبهه‌های اصلی، به اجرای عملیات‌های محدود و نفوذی در نقاط مختلف مرزی روی آوردند. هم‌زمان با این تحولات، حضور نظامی ایالات متحده در خلیج فارس افزایش یافته بود و در سطح بین‌المللی نیز تلاش‌هایی برای پایان دادن به جنگ در جریان بود که در نهایت به تصویب قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت سازمان ملل انجامید. در چنین فضایی، اجرای عملیات‌های محدود از سوی ایران نشان‌دهنده ادامه توان رزمی و اراده برای تداوم جنگ تلقی می‌شد.

۲ - منطقه عملیاتی

[ویرایش]

منطقه عملیات در نهر عنبر در بخش مرزی زبیدات و در محور شمال فکه قرار داشت. این منطقه در غرب دزفول و میان شهرهای عین‌خوش و چنانه واقع شده است. وجود ارتفاعات متعدد در این منطقه، آن را به یکی از نقاط مهم دیده‌بانی و کنترل تحرکات مرزی تبدیل کرده بود.

۳ - اهداف عملیات

[ویرایش]

اهداف اصلی عملیات نصر ۳ شامل موارد زیر بود: برهم زدن سازمان رزم نیروهای عراقی در منطقه زبیدات ؛ انهدام تجهیزات و یگان‌های دشمن ؛ تصرف ارتفاعات مهم منطقه ؛ پاسخ به گلوله‌باران شهرهای مرزی ایران ؛ پاکسازی برخی مواضع دشمن در منطقه

۴ - روند اجرای عملیات

[ویرایش]

عملیات در ساعت ۲۳:۴۵ روز ۲۷ خرداد ۱۳۶۶ با رمز «یا علی‌بن‌ابی‌طالب» آغاز شد. یگان‌های رزمی لشکر ۲۱ حمزه ارتش با انجام عملیات نفوذی و تهاجمی به مواضع ارتش عراق در منطقه زبیدات حمله کردند. نیروهای ایرانی با عبور از خطوط مقدم دشمن وارد خاک عراق شدند و با یگان‌های مستقر در منطقه درگیر شدند. در جریان نبرد، چند موضع و ارتفاع مهم که برای دیده‌بانی و استقرار نیروها اهمیت داشتند، به تصرف نیروهای ایرانی درآمد.

۵ - پشتیبانی هوانیروز

[ویرایش]

در جریان عملیات، هوانیروز ارتش جمهوری اسلامی ایران نقش مهمی در پشتیبانی از نیروهای زمینی ایفا کرد. بالگردهای رزمی و ترابری پایگاه هوانیروز اصفهان در مأموریت‌های مختلف شرکت داشتند. بالگردهای کبرا: ۱۴ سورتی پرواز به مدت ۷ ساعت و ۳۰ دقیقه برای پشتیبانی آتش از نیروهای زمینی. بالگردهای ترابری ۲۱۴ : ۴۳ سورتی پرواز به مدت ۲۴ ساعت برای انتقال مجروحان. در مجموع ۹۳ مجروح به بیمارستان‌های دزفول و اهواز منتقل شدند. بالگردهای شنوک : ۱۲ سورتی پرواز به مدت ۱۹ ساعت و ۴۰ دقیقه برای تخلیه ۱۶۴ مجروح و انتقال ۱۷۵۰ کیلوگرم تدارکات.

۶ - نتایج عملیات

[ویرایش]

در پایان عملیات، نیروهای ایرانی موفق شدند چندین ارتفاع مهم منطقه را به تصرف درآورند. ارتفاعات ۱۳۲، ۱۴۰، ۱۴۲ و ۱۶۰ از جمله مواضعی بودند که در جریان نبرد به کنترل نیروهای ایرانی درآمدند. همچنین خسارات قابل توجهی به یگان‌های ارتش عراق وارد شد:
انهدام حدود ۳۰ دستگاه تانک و نفربر
انهدام ۲۰ دستگاه تانک و نفربر زرهی دیگر
تخریب چندین انبار مهمات و تجهیزات نظامی
نابودی یک گردان عراقی به طور کامل
وارد شدن خسارت به ۷ گردان رزمی ارتش عراق
بر اساس گزارش‌ها، تلفات نیروهای عراقی بیش از ۱۰۰۰ نفر کشته و زخمی اعلام شد و ۶۱ نفر از نیروهای دشمن نیز به اسارت درآمدند.
غنائم : در جریان عملیات مقادیر قابل توجهی تجهیزات نظامی به دست نیروهای ایرانی افتاد که از جمله آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: ده‌ها قبضه توپ و ادوات جنگی ؛ چندین خودرو نظامی ؛ ده‌ها قبضه سلاح سبک ؛ مقادیری مهمات و تجهیزات نظامی

۷ - عملیات هم‌زمان: فتح ۶

[ویرایش]

هم‌زمان با عملیات نصر ۳، عملیات دیگری با نام فتح ۶ در غرب استان اربیل عراق انجام شد. این عملیات توسط نیروهای قرارگاه رمضان با همکاری گروه‌هایی از مخالفان عراقی، از جمله حزب دموکرات کردستان عراق، حزب‌الله کردستان عراق و حزب الدعوه عراق اجرا شد. در جریان عملیات فتح ۶، نیروهای شرکت‌کننده موفق شدند چند بلندی مهم از جمله کورت، سلیم‌خان، شیخان و قلندر را تصرف کنند و وارد شهر مرگه‌سور شوند. همچنین پل خرند آزاد شد که پس از آن برای جلوگیری از استفاده دشمن توسط نیروهای خودی تخریب شد. در این عملیات حداقل ۲۰ نفر از نیروهای عراقی کشته یا زخمی شدند و نزدیک به ۱۰۰ نفر نیز به اسارت درآمدند.

۸ - ارزیابی

[ویرایش]

عملیات‌های نصر ۳ و فتح ۶ از نظر مقیاس در شمار عملیات‌های محدود جنگ عراق با ایران قرار می‌گیرند و تغییر اساسی در خطوط جبهه ایجاد نکردند. با این حال، این عملیات‌ها نشان دادند که نیروهای ایرانی همچنان توانایی انجام عملیات در مناطق مختلف جبهه را دارند و می‌توانند به یگان‌های عراقی در نقاط مختلف خسارت وارد کنند. از دید فرماندهان ایرانی، این عملیات‌ها علاوه بر وارد کردن تلفات و خسارات به دشمن، پیام سیاسی و نظامی روشنی نیز داشتند و نشان می‌دادند که فشارهای بین‌المللی و حضور نیروهای خارجی در منطقه مانع از ادامه عملیات‌های نظامی ایران نخواهد شد.






جعبه ابزار