حضرت زینب سلام الله علیها
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
حضرت زینب کبری سلاماللهعلیها (۵ یا ۶ ق _ ۶۲ ه.ق)، سومین فرزند
علی بن ابیطالب علیهالسّلام و
حضرت فاطمه زهرا سلاماللهعلیها و همسر
عبدالله بن جعفر بود. ایشان را با القاب عقیله بنیهاشم، ام المصائب، دانشمند بدون معلم، متفکر بدون استاد، یاد کردهاند. حضرت زینب توسط پیامبر صلیاللهعلیهوآلهوسلّم نامگذاری شد. وی
پنج تن آل عبا، امام سجاد و امام باقر (علیهماالسّلام) را درک کرده و در زمان حضور امیرالمومنین علیهالسّلام در
کوفه به زنان کوفه، تفسیر قرآن آموزش میداد. حضرت زینب سلاماللهعلیها همراه با خمسه طیّبه در مسائل سیاسی _ اجتماعی شرکت فعّال داشت. ایشان همراه برادرش
امام حسین علیهالسّلام در واقعه کربلا حضور پیدا کرد و بعد از شهادت امام حسین به اسارت درآمد و سرپرستی اسرای کربلا را به عهده گرفت.
خطبههای ایشان در کوفه و شام علیه یزید و امویان معروف است. ایشان با خطبههای خود
یزید و یزیدیان را رسوا نموده و پرده از چهره ظالمانه و ننگین حکومت اموی برداشت و پیام امام حسین علیهالسّلام ، را به مردمان آن زمان رسانید. بارزترين بعد زندگى حضرت زينب سلاماللهعلیها ، نقش ویژه او در
واقعه کربلا و دوران اسارت پس از این واقعه است. از او به خاطر صبر و پایداری در واقعه عاشورا علیرغم از دستدادن عزیزترین کسانش به عنوان اسوه صبر، یاد کردهاند. درباره مزار حضرت زینب سلاماللهعلیها اختلاف است ولی مشهور قائل هستند که ایشان در
دمشق دفن شدهاند.
[ویرایش]
منظور از اینکه حضرت زینب سلام الله علیها را تجسم عقلانیت میدانیم این است که ایشان فقط یک شخصیت عاطفی یا صرفاً یک زن در
واقعه کربلا نبود، بلکه نمونهای از خردمندی، مدیریت بحران و تشخیص درست وظیفه در شرایط بسیار سخت بود. در جریان
عاشورا و پس از آن، با وجود مصیبتهای سنگین، اسارت و فشارهای سیاسی، ایشان دچار فروپاشی روحی نشد و با صبر و استقامت، مسیر
نهضت امام حسین علیه السلام را ادامه داد. لقب «کعبهالرزایا» در متون نشان میدهد که همه مصیبتها به سوی او آمدند، اما او با شخصیت استوار و عقلانی خود در برابر آنها ایستاد و اجازه نداد هدف قیام عاشورا فراموش شود. این رفتار نشاندهنده عقلانیتی است که در سختترین شرایط نیز مسیر حق را تشخیص میدهد و با شجاعت در همان مسیر حرکت میکند.
از سوی دیگر، عقلانیت حضرت زینب سلام الله علیها در قدرت بیان، آگاهی سیاسی و روشنگری اجتماعی نیز آشکار است. در متون به لقب «الفصیحه و البلیغه» برای این بانوی نمونه اسلام اشاره شده که بیانگر توانایی بالای ایشان در سخن گفتن و انتقال پیام است. خطبهها و سخنان او در کوفه و شام با فصاحت، بلاغت و استدلال همراه بود و توانست افکار عمومی را متوجه حقیقت ظلم
یزید کند. بنابراین، حضرت زینب سلام الله علیها نمونهای از پیوند عقل، ایمان و شجاعت است؛ شخصیتی که نهتنها احساسات خود را کنترل کرد، بلکه با خردمندی و بیان اثرگذار، پیام عاشورا را زنده نگه داشت و نشان داد عقلانیت در عمل اجتماعی، مقاومت و آگاهیبخشی معنا پیدا میکند.
