• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 
عملیات کربلای نه
بخشی از جنگ عراق با ایران
نام عملیات عملیات کربلای نه
رمز عملیات یا مهدی ادرکنی
فرمانده عملیات ارتش جمهوری اسلامی ایران
منطقه عملیات قصرشیرین و ارتفاعات قراویز
زمان عملیات ۲۰ فروردین ۱۳۶۶
نوع عملیات تهاجمی
زمان سال هفتم جنگ تحمیلی
نتیجه پیروزی قطعی ایران

عملیات کربلای ۹ یکی از عملیات‌های ارتش جمهوری اسلامی ایران در جریان جنگ عراق با ایران بود که در ۲۰ فروردین ۱۳۶۶ با رمز «یا مهدی ادرکنی» در منطقه عمومی قصرشیرین و ارتفاعات قراویز اجرا شد. این عملیات با هدف آزادسازی ارتفاعات اشغال‌شده منطقه، بازپس‌گیری پاسگاه مرزی باباهادی و جلوگیری از انتقال نیروهای عراق به جبهه جنوب انجام گرفت و با موفقیت نیروهای ایرانی همراه بود.


۱ - پیشینه

[ویرایش]

در فروردین ۱۳۶۶ و هم‌زمان با ادامه عملیات کربلای ۸ در جبهه جنوب، فرماندهی نیروهای مسلح ایران برای کاهش فشار ارتش عراق در منطقه شلمچه و شرق بصره، تصمیم به فعال‌سازی جبهه غرب گرفت. بر همین اساس، نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران مأمور اجرای عملیاتی محدود در منطقه قصرشیرین شد. منطقه عملیاتی در شمال‌شرقی قصرشیرین و در محور ارتفاعات قراویز قرار داشت. بخشی از این ارتفاعات و پاسگاه‌های مرزی از سال‌های ابتدایی جنگ در اشغال ارتش عراق بود و اهمیت تاکتیکی بالایی داشت.

۲ - اهداف عملیات

[ویرایش]

اهداف اصلی عملیات کربلای ۹ عبارت بود از:
آزادسازی ارتفاعات منطقه قصرشیرین
بازپس‌گیری پاسگاه مرزی باباهادی
عقب راندن نیروهای عراق از مواضع مرزی
تأمین منطقه سرپل‌ذهاب و قصرشیرین
جلوگیری از انتقال نیروهای عراقی به جبهه جنوب

۳ - منطقه عملیاتی

[ویرایش]

عملیات در منطقه عمومی سرپل‌ذهاب و قصرشیرین، در شمال‌غربی کوه قراویز انجام شد. مهم‌ترین مواضع مورد هدف عبارت بودند از: ارتفاع ۵۴۲ ؛ ارتفاع ۴۰۰ ؛ ارتفاع ۴۱۰ ؛ ارتفاع ۴۱۵ ؛ ارتفاع تبری ؛ تنگه و پاسگاه مرزی باباهادی این مناطق به دلیل تسلط بر محورهای ارتباطی و دید و تیر مناسب، از اهمیت نظامی بالایی برخوردار بودند.

۴ - آغاز عملیات

[ویرایش]

عملیات در ساعت یک بامداد ۲۰ فروردین ۱۳۶۶ با رمز «یا مهدی ادرکنی» آغاز شد. نیروی اصلی عمل‌کننده، تیپ ۳ لشکر ۸۱ زرهی کرمانشاه از نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران بود. رزمندگان ایرانی با استفاده از اصل غافلگیری و تاکتیک نفوذ، پس از عبور از میدان‌های مین، تله‌های انفجاری و کانال‌های دفاعی دشمن، به مواضع ارتش عراق یورش بردند و طی حدود سه ساعت موفق شدند تنگه باباهادی و ارتفاعات اصلی منطقه را تصرف کنند. در نتیجه این حمله، ارتفاع ۵۴۲ و پاسگاه مرزی باباهادی که چندین سال در اشغال عراق بود، آزاد شد.

۵ - پاتک‌های عراق

[ویرایش]

پس از موفقیت اولیه نیروهای ایرانی، ارتش عراق برای بازپس‌گیری مواضع از دست‌رفته اقدام به اجرای چندین پاتک سنگین کرد. در برخی گزارش‌ها تعداد این پاتک‌ها بین هفت تا ده مورد ذکر شده‌است. پاتک‌های عراق با پشتیبانی تانک، نفربر، توپخانه و هواپیماهای جنگی انجام شد، اما نیروهای ایرانی با مقاومت شدید و پشتیبانی هوانیروز موفق شدند همه حملات را دفع کنند.در جریان این درگیری‌ها: ۱۵ دستگاه تانک ؛ ۳۵ دستگاه نفربر ؛ ۵ دستگاه خودرو ؛ چندین انبار مهمات و تعدادی آتشبار توپخانه عراق منهدم شد.

۶ - نقش هوانیروز

[ویرایش]

هوانیروز ارتش جمهوری اسلامی ایران نقش مهمی در پشتیبانی عملیات ایفا کرد. پایگاه رزمی کرمانشاه با اختصاص ۱۲ فروند بالگرد، مأموریت پشتیبانی هوایی عملیات را برعهده داشت. بالگردهای تهاجمی با اجرای آتش سنگین علیه ستون‌های زرهی عراق، چندین تانک و نفربر دشمن را منهدم کردند. همچنین بالگردهای ترابری ۲۱۴ وظیفه انتقال مهمات، جابه‌جایی نیروهای تازه‌نفس و انتقال مجروحان به مراکز درمانی را انجام دادند.

۷ - نتایج عملیات

[ویرایش]

عملیات کربلای ۹ با دستیابی کامل به اهداف از پیش تعیین‌شده پایان یافت. مهم‌ترین نتایج این عملیات عبارت بودند از: آزادسازی ارتفاعات مهم منطقه ؛ بازپس‌گیری پاسگاه مرزی باباهادی ؛ پاکسازی حدود ۲۰ کیلومتر مربع از خاک ایران ؛ عقب‌راندن نیروهای عراقی از منطقه ؛ جلوگیری از تقویت نیروهای عراق در جبهه جنوب. بر پایه گزارش‌های منتشرشده: بین ۱۸۰۰ تا ۲۵۰۰ نفر از نیروهای عراق کشته و زخمی شدند ؛ ۱۵ تا ۵۵ نفر از نیروهای عراقی به اسارت درآمدند ؛ شمار زیادی سلاح، خمپاره‌انداز، تیربار و مهمات به غنیمت گرفته شد همچنین گردان‌های ۱، ۳ و ۴ تیپ کماندویی سپاه دوم عراق و گردان ۴ نیروی مخصوص تیپ ۳ این کشور متحمل خسارات سنگین شدند.

۸ - اطلاعیه قرارگاه خاتم‌الانبیا

[ویرایش]

قرارگاه خاتم‌الانبیا در اطلاعیه رسمی خود اعلام کرد که رزمندگان ارتش جمهوری اسلامی ایران با اجرای عملیات کربلای ۹ موفق شدند ارتفاعات و پاسگاه‌های مرزی منطقه را آزاد کرده و خسارات سنگینی به ارتش عراق وارد کنند. در این اطلاعیه همچنین تأکید شد که این عملیات مانع انتقال نیروهای تازه‌نفس عراق به منطقه شرق بصره شده‌است.

۹ - اهمیت عملیات

[ویرایش]

عملیات کربلای ۹ از جمله عملیات‌های محدود اما موفق ایران در جبهه میانی جنگ محسوب می‌شود. این عملیات ضمن آزادسازی بخشی از مناطق اشغال‌شده، توان رزمی ارتش عراق را در منطقه غرب کاهش داد و موجب درگیری هم‌زمان نیروهای عراقی در چند جبهه شد.






جعبه ابزار