|
| ||||||||||||||||||||
عملیات «فرمانده کل قوا، خمینی روحالله» یک عملیات نظامی محدود اما بسیار تأثیرگذار در طول جنگ عراق علیه ایران بود که در ۲۱ خرداد ۱۳۶۰ در منطقه دارخوین (شمال آبادان) اجرا شد. این عملیات که توسط نیروهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ارتش جمهوری اسلامی ایران طراحی و اجرا گردید، به عنوان نقطه عطفی در تغییر راهبرد نظامی ایران و فتحالباب شکستن حصر آبادان شناخته میشود. به دلیل تقارن زمانی با عزل بنیصدر و در راستای تجدید بیعت با امام خمینی (ره)، رزمندگان این عملیات را به نام فرمانده کل قوا، خمینی روحالله نامگذاری کردند. ۱ - زمینه و ضرورت[ویرایش]در ماههای آغازین جنگ، به دلیل اتخاذ استراتژی نظامی «زمین بدهیم، زمان بگیریم» توسط ابوالحسن بنیصدر (رئیسجمهور و فرمانده وقت کل قوا) و بیتوجهی وی به توانمندیهای نیروهای مردمی، وضعیت جبههها با رکود مواجه شده و خرمشهر سقوط کرده بود. آبادان نیز در محاصره کامل دشمن قرار داشت و احتمال سقوط آن، تهدیدی جدی برای مناطق نفتی خوزستان محسوب میشد. پس از عزل بنیصدر از فرماندهی کل قوا توسط امام خمینی در ۲۰ خرداد ۱۳۶۰، جو جدیدی از وحدت و امید در نیروهای مسلح حاکم شد. فرماندهان نظامی که از مدتها قبل برای یک حمله محدود در منطقه دارخوین برنامهریزی کرده بودند، فرصت را برای اجرای عملیاتی غافلگیرانه مناسب دیدند. ۲ - طرحریزی و آمادگی[ویرایش]فرماندهی و سازماندهی: طراحی این عملیات توسط ستاد عملیات جنوب (با محوریت سردار رحیم صفوی و سردار حسن باقری صورت گرفت. یگانهای اجرایی عملیات، نیروهای تحت امر شهید حسین خرازی (فرمانده سپاه دارخوین) بودند و پشتیبانی آتش توسط لشکر ۷۷ پیاده ارتش تأمین شد. با توجه به دید مستقیم دشمن بر منطقه، نیروهای سپاه و بسیج طی چهار ماه تلاش شبانهروزی، بهصورت مخفیانه کانالی به طول ۱۷۵۰ متر (در برخی روایتها ۱۳۰۰ متر) حفر کردند تا بتوانند در دشت صاف منطقه، بدون دید دشمن به خطوط پدافندی آنها نزدیک شوند. ۳ - شرح عملیات[ویرایش]عملیات در ساعت ۳:۳۰ بامداد ۲۱ خرداد ۱۳۶۰ در سه محور آغاز شد: محور شرق کارون: به فرماندهی رضا رضایی. محور کانال وسط: به فرماندهی محمود پهلواننژاد. محور شرق جاده اهواز-آبادان: به فرماندهی منصور موحدی. در این تهاجم، ۳۵۰ نفر از رزمندگان سپاه و بسیج شرکت داشتند. نیروهای خودی موفق شدند سه خاکریز اول ارتش عراق را تصرف کرده و با پیشروی حدود ۳ کیلومتری، مواضع جدیدی را تثبیت کنند. با تلاش جهاد سازندگی و مهندس طرحچی، یک خاکریز دفاعی ۳ کیلومتری در منطقه ایجاد شد که زمینه را برای پایداری در برابر پاتکهای دشمن فراهم کرد. ۴ - مقاومت و پاتکهای دشمن[ویرایش]ارتش عراق که انتظار این حمله را نداشت، با استقرار حدود ۱۴۰۰ نیروی پیاده، ۵۰۰ نیروی مخصوص و پشتیبانی ۶۵ دستگاه تانک و نفربر، به مدت هشت شبانهروز پاتکهای سنگینی را برای بازپسگیری مواضع از دست رفته آغاز کرد. نبردهای تنبهتن و درگیریهای شدید در این بازه زمانی، آزمون سختی برای نیروهای خودی بود که با هدایت شهید حسن باقری و فرماندهان حاضر در میدان، به حفظ موفقیتآمیز مواضع منجر شد. ۵ - دستاوردها و نتایج[ویرایش]این عملیات به لحاظ نظامی و روانی، نتایج قابل توجهی در پی داشت: تلفات دشمن: بیش از ۱۴۹۶ نفر از نیروهای عراقی کشته، زخمی یا اسیر شدند. انهدام ۳۲ دستگاه تانک و نفربر و غنیمتگیری ۲۰ دستگاه تانک و نفربر از جمله خسارات وارده به دشمن بود. شهدای خودی: در این عملیات حدود ۱۰۰ تا ۱۲۰ تن از رزمندگان سپاه و بسیج به شهادت رسیدند. ۵.۱ - دستاوردهای راهبردیشکستن باور شکستناپذیری ماشین جنگی عراق در دشت خوزستان. اثبات کارآمدی تلفیق نیروی انسانی (سپاه و بسیج) با پشتیبانی ارتش. تثبیت تاکتیک «جنگ در شب» که بعدها در عملیات ثامنالائمه و دیگر عملیاتهای بزرگ مورد استفاده قرار گرفت. ۵.۲ - میراث و یادمانیکی از ابعاد معنوی این عملیات، ماجرای تفحص پیکر شهدای محور راست (از جمله رضا رضایی) است. گفته میشود پدر شهید رضایی با راهنمایی شهید در خواب، محل شهادت فرزندش را پس از ماهها جستجو یافت. امروزه در محل اجرای این عملیات، «خط رضاییها» به عنوان یک یادمان و اردوگاه راهیان نور، یادآور ایثار رزمندگان در خرداد ۱۳۶۰ است. ردههای این صفحه : عملیات های نظامی جنگ عراق با ایران
|
||||||||||||||||||||
